Chủ động phòng bệnh Whitmore, bảo vệ sức khỏe người dân
Bệnh Whitmore đã được ghi nhận tại xã Ea Rốk, trong khi Đắk Lắk xuất hiện các trường hợp mắc bệnh, có trường hợp tử vong. Trước nguy cơ vi khuẩn gây bệnh tồn tại trong đất, bùn và nguồn nước ô nhiễm, ngành y tế địa phương đang tăng cường giám sát, triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh, đồng thời khuyến cáo người dân chủ động bảo vệ sức khỏe.
Theo thông tin về tình hình bệnh Whitmore tại Đắk Lắk, từ đầu năm 2026 đến thời điểm cập nhật, toàn tỉnh ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 1 trường hợp tử vong. Các trường hợp được ghi nhận tại khu vực Ea Súp, Buôn Hồ và Tuy Hòa. Trước đó, ngày 30/1/2026, ngành Y tế tỉnh Đắk Lắk thông tin một bệnh nhân nam, sinh năm 1959, trú tại xã Ea Rốk, có kết quả xét nghiệm dương tính với vi khuẩn gây bệnh Whitmore. Đến ngày 10/6/2026, ngành y tế tiếp tục ghi nhận một trường hợp mắc bệnh tại xã Ea Drông. Những trường hợp này cho thấy người dân cần nâng cao cảnh giác, không chủ quan trước nguy cơ mắc bệnh, nhất là khi thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn và nguồn nước không bảo đảm vệ sinh.
Trước tình hình trên, UBND xã Ea Rốk đã có văn bản triển khai việc lấy mẫu, xét nghiệm phục vụ công tác giám sát và phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo hướng dẫn của Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk. Theo đó, Trạm Y tế xã được giao chủ trì giám sát, lấy mẫu và phối hợp thực hiện xét nghiệm theo hướng dẫn chuyên môn; theo dõi tình hình dịch bệnh, kịp thời báo cáo các trường hợp bất thường, ổ dịch và những vấn đề phát sinh để có biện pháp xử lý phù hợp.
Công tác lấy mẫu được thực hiện căn cứ tình hình dịch tễ và mức độ nguy cơ tại từng địa bàn, tập trung vào khu vực nguy cơ cao, trường hợp nghi mắc mới, ca bệnh nặng hoặc nơi xuất hiện ổ dịch. Việc lấy, bảo quản và vận chuyển mẫu phải bảo đảm đúng quy trình; các xét nghiệm chuyên sâu như ELISA, PCR và Realtime PCR được thực hiện tại cơ sở đủ điều kiện theo quy định. Cùng với đó, công tác thông tin, tuyên truyền được tăng cường nhằm giúp người dân nhận biết nguy cơ và chủ động phòng bệnh.
Ông Ma Thế Thừa, Giám đốc Trạm Y tế xã Ea Rốk cho biết: “công tác giám sát dịch tễ, phát hiện sớm trường hợp nghi mắc bệnh và phối hợp với y tế cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong phòng, chống Whitmore. Người dân, nhất là những người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn và nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm, cần sử dụng đồ bảo hộ khi lao động, chăm sóc vết thương đúng cách và đến cơ sở y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường”.
Được biết Whitmore là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, thường tồn tại trong đất, bùn và nguồn nước bị ô nhiễm. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào cơ thể qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da, đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa trong những điều kiện phơi nhiễm phù hợp. Bệnh có biểu hiện đa dạng, dễ nhầm lẫn với một số bệnh lý khác; trường hợp nặng có thể gây nhiễm trùng máu, tổn thương nhiều cơ quan và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Tại xã Ea Rốk, nhiều người dân gắn bó với sản xuất nông nghiệp, thường xuyên làm đồng, làm rẫy, phát dọn vườn, đào đất và tiếp xúc với nguồn nước tự nhiên. Vì vậy, việc thực hiện các biện pháp bảo hộ trong lao động có ý nghĩa thiết thực để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. Người dân nên mang ủng, đeo găng tay, mặc quần áo bảo hộ phù hợp khi làm việc trong môi trường bùn đất ẩm ướt hoặc có nguy cơ ô nhiễm. Đối với người có vết thương hở, vết loét hoặc vết bỏng trên da, cần tránh để vùng tổn thương tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn và nước bẩn. Trường hợp phải làm việc trong môi trường có nguy cơ, cần che kín vết thương bằng vật liệu chống thấm; khi bị trầy xước trong lúc lao động, cần làm sạch và chăm sóc vết thương đúng cách. Bên cạnh đó, người dân cần duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng sau khi lao động, trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với đất, nước bẩn; ăn chín, uống nước đun sôi để nguội, sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh. Không sử dụng động vật ốm, chết không rõ nguyên nhân làm thực phẩm; đồng thời giữ gìn vệ sinh môi trường sống, hạn chế tiếp xúc với nguồn nước ô nhiễm.
Những người mắc bệnh đái tháo đường, bệnh gan, thận, phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch cần đặc biệt chú ý đến nguy cơ mắc bệnh và diễn biến nặng. Khi có biểu hiện sốt kéo dài, mệt mỏi bất thường, ho, khó thở hoặc vết thương sưng đau, có dấu hiệu nhiễm trùng, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám. Nếu từng tiếp xúc với đất, bùn hoặc nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm, cần thông báo cho nhân viên y tế để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp; không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà hoặc chủ quan khi triệu chứng kéo dài. Hiện bệnh Whitmore chưa có vắc xin phòng ngừa. Do đó, chủ động hạn chế tiếp xúc với nguồn đất, nước có nguy cơ nhiễm khuẩn, sử dụng đồ bảo hộ khi lao động, chăm sóc vết thương đúng cách và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là những biện pháp quan trọng để phòng bệnh.
Cùng với sự chủ động của ngành y tế trong giám sát, phát hiện và xử lý các trường hợp nghi mắc bệnh, mỗi người dân xã Ea Rốk cần nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng. Những hành động thiết thực trong sinh hoạt, lao động hằng ngày sẽ góp phần hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, bảo vệ sức khỏe người dân trên địa bàn.
